Klasyfikacja morfologiczna lodowców 1/4 – wstęp

Prób sklasyfikowania lodowców było w historii glacjologii wiele. W polskich szkołach zadomowił się niestety podział nazywany przeze mnie „licealnym”, ale we współczesnej glacjologii najszersze chyba zastosowanie uzyskała klasyfikacja Światowego Inwentarza Lodowców (World Glacier Inventory, WGI). Uwzględnia ona ich klasę ogólną, formę występowania, charakter strefy czołowej i kilka innych parametrów. Poniżej przedstawiam jej podstawowe założenia.

Uwaga dla maturzystów: tej klasyfikacji nie ma w kluczu matur! Polegajcie na informacjach z podręczników lub wytycznych nauczycieli. Ten artykuł potraktujcie jako fakultatywną ciekawostkę!

Klasyfikacja WGI opiera się na zapisie cyfrowym. Każda cecha lodowca ma przypisaną cyfrę od 0 do 9. Pełna charakterystyka morfologiczna lodowca wygląda zatem jak ciąg kilku cyfr – tutaj ograniczona została do 3 pierwszych, najważniejszych elementów opisu. Przykładowo, znany z liceum lodowiec typu alpejskiego (lodowiec dolinny prosty o regularnym, czystym czole) będzie wg WGI miał kod  538, a lodowiec typu himalajskiego (lodowiec dolinny zespołowy o czole regularnym pokrytym moreną) – 519 (porównaj z tabelą). Wyszczególnione kategorie cech zostały zaprezentowane w tabeli poniżej (z moim, czasem niedosłownym, tłumaczeniem).

Kod

Klasa ogólna

(1.  cyfra kodu)

Forma

(2. cyfra kodu)

Typ czoła

(3. cyfra kodu)

0

Klasa trudna do klasyfikacji

Forma trudna do klasyfikacji

Czoło trudne do klasyfikacji

1

Lądolód

Forma zespołowa

Czoło piedmontowe

2

Pole lodowe

Forma złożona

Rozszerzająca się stopa

3

Czapa lodowa

Forma prosta

Czoło lobowe (dla lądolodów i czap lodowych)

4

Lodowiec wypustowy

Forma cyrkowa (dla lod. górskich)

Czoło cielące się

5

Lodowiec dolinny

Forma niszowa (dla lod. górskich)

Czoło współpłynące

6

Lodowiec górski

Forma kraterowa (dla lod. górskich)

Czoło nieregularne, głównie czysty lód (dla lod. dolinnych i górskich)

7

Lodowczyk/pole śnieżne

Forma fartuchowa (dla lod. górskich)

Czoło nieregularne, głównie lód pokryty moreną  (dla lod. dolinnych i górskich)

8

Lodowiec szelfowy

Forma grupowa

Czoło regularne, głównie czysty lód (dla lod. dolinnych i górskich)

9

Lodowiec gruzowy

Forma szczątkowa

Czoło regularne, głównie lód pokryty moreną (dla lod. dolinnych i górskich)

Więcej szczegółów opisujących poszczególne klasy, formy i typy czoła znajdziesz w kolejnych wpisach:

Czytaj więcej o klasach ogólnych >>>

Czytaj więcej o formach >>>

Czytaj więcej o typach czoła >>>

Advertisements

7 responses to “Klasyfikacja morfologiczna lodowców 1/4 – wstęp

  1. Pingback: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 2/4 – klasy ogólne | Glacjoblogia·

  2. Pingback: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 3/4 – forma | Glacjoblogia·

  3. Pingback: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 4/4 – typy czoła | Glacjoblogia·

  4. Pingback: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 2/4 – klasy ogólne | Glacjoblogia·

  5. Pingback: “Licealna” klasyfikacja lodowców – dlaczego jest zła i czy warto ją zmieniać | Glacjoblogia·

  6. Pingback: Czym nie jest lodowiec? | Glacjoblogia·

  7. Pingback: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 3/4 – formy | Glacjoblogia·

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s