Najszybszy lodowiec Grenlandii bije rekordy prędkości

Lodowiec Jakobshavn (po lewej) uchodzący do fiordu, gęstego od kry i gór lodowych (po prawej). Fot. M. Haferkamp/Wikimedia

Lodowiec Jakobshavn (po lewej) uchodzący do fiordu, gęstego od kry i gór lodowych (po prawej). Fot. M. Haferkamp/Wikimedia

Lodowiec wyprowadzający Jakobshavn z rekordową prędkością drenuje lód z lądolodu Grenlandii prosto do oceanu. Glacjolodzy z Uniwersytetu Waszyngtonu i Niemieckiej Agencji Kosmicznej zmierzyli dramatyczny wzrost prędkości tego szybko płynącego lodowca w 2012 i 2013 roku. Ich wyniki zostały opublikowane kilka dni temu w prestiżowym czasopiśmie The Cryosphere (Joughin et al. 2014).

„Obserwujemy obecnie czterokrotny wzrost prędkości lodowca w ciągu lata w stosunku do lat 90., a już wtedy uważany był za jeden z najszybszych lodowców Grenlandii” – powiedział Ian Joughin, naukowiec z Centrum Nauk Polarnych Uniwersytetu Waszyngtonu i główny autor badań.

W 2012 roku lodowiec Jakobshavn osiągnął rekordową prędkość przekraczającą w ciągu lata 17 km rocznie (46 m dziennie). Taka prędkość płynięcia lodu nigdy wcześniej nie była zmierzona na żadnym lodowcu lub strumieniu lodowym na Grenlandii czy Antarktydzie.

Naukowcy podkreślają, że latem prędkość lodowców wzrasta w stosunku do spokojniejszego okresu zimowego. Dodają jednak, że nawet uśredniona dla ostatnich kilku lat prędkość lodowca Jakobshavn i tak jest wyższa o ok. 3 razy od średniej dla lat 90.

Wzrost prędkości lodowca oznacza, że oddaje on do oceanu coraz więcej lodu, przyczyniając się tym samym do wzrostu poziomu morza. „Wiemy, że między 2000 a 2010 rokiem tylko ten jeden lodowiec spowodował wzrost poziomu morza o 1 mm. Wzrost prędkości płynięcia spowoduje, że w następnej dekadzie jego udział w tym procesie będzie prawdopodobnie jeszcze wyższy” – wyjaśnia Joughin.

Lodowiec Jakobshavn drenuje lód z lądolodu grenlandzkiego do morza poprzez dwa procesy: cielenie, czyli odłamywanie się gór lodowych (jedna z nich była prawdopodobną przyczyną zatonięcia Titanica w 1912 roku) oraz poprzez topnienie. Oba procesy przyczyniają się do globalnego wzrostu poziomu morza z tego tylko lodowca w podobnym stopniu.

W miarę ogrzewania się Arktyki, lodowce Grenlandii, takie jak Jakobshavn, tracą swoją grubość i cielą się coraz intensywniej. Oznacza to, że mimo, iż Jakobshavn spływa w stronę oceanu i płynie coraz szybciej, dostarczając tym samym coraz więcej lodu, jego czoło jest w fazie bardzo szybkiej recesji, tj. wycofuje się w górę fiordu. W 2012 i 2013 roku czoło cofnęło się o ponad kilometr więcej niż w poprzednich latach.

W przypadku lodowca Jakobshavn spadek grubości i wzrost tempa recesji zbiegają się w czasie ze wzrostem prędkości płynięcia. Czoło lodowca znajduje się obecnie w stosunkowo głębokim obszarze fiordu, w którym dno znajduje się około 1300 m poniżej poziomu wody. Według naukowców tłumaczy to rekordową prędkość lodowca. „Gdy czoło wycofuje się do głębokich stref, traci poprzez cielenie więcej lodu z czoła – tego samego lodu, który hamuje przepływ. Jego usunięcie z czoła do oceanu powoduje przyspieszenie całego lodowca” – wyjaśnia Joughin.

Naukowcy sądzą, że lodowiec Jakobshavn jest niestabilny, co oznacza, że recesja czoła będzie kontynuować. Do końca wieku jego czoło wycofa się prawdopodobnie do samego początku fiordu, tj. o ok. 50 km w stosunku do pozycji współczesnej.

Źródła:

Joughin I., B. E. Smith, D. E. Shean, D. Floricioiu. 2014. Brief Communication: Further summer speedup of Jakobshavn Isbrae. The Cryosphere, 2014; 8 (1): 209 DOI: 10.5194/tc-8-209-2014

Wersja oryginalna: http://www.sciencedaily.com/releases/2014/02/140203101016.htm
Advertisements

5 responses to “Najszybszy lodowiec Grenlandii bije rekordy prędkości

  1. Pingback: Ostatni spokojny fragment Grenlandii już niestabilny | Glacjoblogia·

  2. Pingback: Video: Aktualny stan lądolodu Grenlandii | Glacjoblogia·

  3. Pingback: Przyspieszenie spływu lodu do oceanu zachodzi również w Europie | Glacjoblogia·

  4. Pingback: Glacjologiczna fotografia miesiąca – 2015/01 | Glacjoblogia·

  5. Pingback: „Licealna” klasyfikacja lodowców – czy warto ją zmieniać? | Glacjoblogia·

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s