Nieodwracalny rozpad „miękkiego podbrzusza” Antarktydy

Szybko płynący lodowiec Pine Island (po lewej). Fot. NASA Goddard Space Flight Center

Szybko płynący lodowiec Pine Island (po lewej). Barwy niebieskie oznaczają niską, a czerwone wysoką prędkość ruchu lodu. Fot. NASA Goddard Space Flight Center

Potężny lodowiec Pine Island (Pine Island Glacier, PIG), nazywany „miękkim podbrzuszem” Antarktydy, znajduje się obecnie w fazie gwałtownej, samonapędzającej się recesji. To wniosek płynący z badań międzynarodowego zespołu dr. Faviera modelującego jego zachowanie, opublikowany w czasopiśmie Nature Climate Change.

PIG jest olbrzymi. Jego powierzchnia zajmuje ponad 160 tysięcy km2, czyli tyle co połowa Polski i drenuje znaczną część lądolodu zachodniej Antarktydy. Pomiary satelitarne i lotnicze wykazały wyraźną utratę grubości i gwałtowny wzrost prędkości płynięcia w ostatnich dekadach.

Jego linia gruntowania, wyznaczająca granicę podparcia lodowca o dno morza i początek jego części pływającej, cofnęła się w tym okresie o dziesiątki kilometrów. Zachowanie lodowca jest sterowane nie tylko przez rosnącą temperaturę powietrza, ale przede wszystkim przez ogrzewające się wody morskie, które osłabiają pływającą część lodowca od frontu i od spodu.

Kluczową rolę odgrywa także lokalna specyfika ukształtowania terenu. Jego konfiguracja sprawia, że PIG jest potencjalnie niestabilny, tzn. po przekroczeniu pewnego punktu krytycznego jego rozpad będzie już niemal niezależny od czynników zewnętrznych.

Zespół dr. Faviera stworzył trzy zaawansowane modele numeryczne symulujące zachowanie lodowca Pine Island w teraźniejszości i w przyszłości. Badacze doszli do wniosku, że PIG wszedł już teraz w fazę niestabilnego i nieodwracalnego rozpadu. „Nawet gdyby spadło tempo topnienia, recesja lodowca trwałaby nadal. Możemy tu mówić o czynnikach zewnętrznych, takich jak klimat i efekty oceaniczne, oraz o czynnikach wewnętrznych, czyli dynamice ruchu lodu. Doszliśmy do wniosku, że wewnętrzna dynamika lodowca Pine Island napędza jego własny rozpad” – powiedział dr Gudmundsson, jeden ze współautorów pracy.

Wniosek ten jest o tyle istotny, że przewidywane zachowanie lodowca Pine Island zauważalnie wpłynie na proces wzrostu światowego poziomu morza. Tylko w ciągu jednego roku z samego rejonu zatoki Amundsena, do której uchodzi PIG, do oceanu dostarczanych jest ponad 150 km sześciennych lodu. Jeżeli modele zespołu Faviera są poprawne, wartość ta już wkrótce będzie jeszcze wyższa. „Utrata masy z lodowca znacząco rośnie z czasem w naszych symulacjach, od średniej wartości dla lat 1992-2011 na poziomie 20 miliardów ton rocznie do ponad 100 miliardów ton rocznie, co jest równoznaczne z eustatycznym wzrostem poziomu morza o 3,5-10 mm w ciągu kolejnych 20 lat” – czytamy w oryginalnej pracy. Jeden ze współautorów pracy, prof. Tony Payne, dodał: „Przez ostatnie 30 lat PIG był najważniejszym na Antarktydzie udziałowcem wzrostu poziomu morza. Nie było jednak jasne, czy będzie tak w przyszłości, a my pokazaliśmy, że recesja lodowca będzie postępować dalej przez wiele dekad”.

Dr Gudmundsson zaznacza jednak, że modele numeryczne, mimo całej swej złożoności, są jedynie symulacjami, które obarczone są niepewnościami i muszą wciąż być aktualizowane o dane rzeczywiste.

Źródła:

Favier L., Durand G., Cornford S.L., Gudmundsson G.H., Gagliardini O., Gillet-Chaulet F., Zwinger T., Payne A.J. & Le Brocq A.M. 2014. Retreat of Pine Island Glacier controlled by marine ice-sheet instability. Nature Climate Change 4, 117-121, doi: 10.1038/nclimate2094

http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-25729750?utm_content=buffer6a086&utm_medium=social&utm_source=twitter.com&utm_campaign=buffer

http://www.bris.ac.uk/cabot/news/2014/408.html
Reklamy

7 responses to “Nieodwracalny rozpad „miękkiego podbrzusza” Antarktydy

  1. Pingback: Miękkie podbrzusze Antarktydy: nowe dowody na nieunikniony rozpad | Glacjoblogia·

  2. Pingback: Przyspieszenie spływu lodu do oceanu zachodzi również w Europie | Glacjoblogia·

  3. Pingback: Glacjologiczna fotografia miesiąca – 2015/01 | Glacjoblogia·

  4. Pingback: Miękkie podbrzusze Antarktydy rozpada się coraz szybciej | Glacjoblogia·

  5. Pingback: Niestabilność lądolodu morskiego – uchylona furtka do rozpadu Antarktydy zachodniej | Glacjoblogia·

  6. Pingback: O niestabilności lądolodów morskich | Glacjoblogia·

  7. Pingback: „Licealna” klasyfikacja lodowców – czy warto ją zmieniać? | Glacjoblogia·

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s