Największa lodownia Europy ma nikły wpływ na globalny poziom morza

Lodowce Svalbardu. Popękany lodowiec Dobrowolski (Dobrowolskibreen) w czasie szarży systemu lodowca Nathorst (Nathorstbreen). Fot. J. Małecki

Lodowce Svalbardu. Popękany lodowiec Dobrowolski (Dobrowolskibreen) w czasie szarży systemu lodowca Nathorst (Nathorstbreen). Fot. J. Małecki

Największy rezerwuar lodowców Starego Kontynentu, arktyczny archipelag Svalbard, systematycznie traci lód od początków XX w. Jego udział w globalnym wzroście poziomu morza jest jednak symboliczny, wynika z pracy norweskich badaczy.

Svalbard leży między Norwegią, a biegunem północnym. Pokrywa go 35 tysięcy km2 lodowców o łącznej objętości ponad 7 tys. km3. Badania glacjologiczne w tym rejonie mają długą tradycję i uczestniczą w nich od wielu lat liczne zespoły z Polski, m.in. PAN, UŚ, UWr, UMK, UMCS i UAM.

Badania ubytku masy prowadzone były do tej pory na stosunkowo małych lodowcach dolinnych zachodniego Svalbardu, podczas gdy zdecydowana większość lodu skupiona jest w wielkich czapach i polach lodowych na wschodzie. Ekstrapolacja wyników z tych małych obiektów na cały obszar archipelagu wnosiła do analiz ogólnego bilansu masy Svalbardu sporo niepewności. Co więcej, poprzednie badania zmian grubości lokalnych lodowców były przeprowadzane różnymi metodami dla różnych okresów, dlatego trudno było porównywać zachowanie mas lodowych w odrębnych glacjologicznie regionach.

Zespół Geira Moholdta z Uniwersytetu w Oslo jako pierwszy zmierzył zmiany grubości lodowców jednocześnie dla całego archipelagu, dzięki czemu otrzymał szerszy obraz sytuacji glacjologicznej na Svalbardzie. Autorzy wykorzystali do tego pomiary altymetryczne przeprowadzone przez satelitę ICESat, które pokryły Svalbard gęstą siatką profilów.

We wszystkich regionach Svalbardu badacze zaobserwowali utratę grubości lodowców w ich brzeżnych partiach. Zmiany w ich wyższych obszarach były natomiast ujemne w regionach zachodnich, a dodatnie w regionach wschodnich, co oznacza delikatny przyrost ich masy. Nie było to niespodzianką – wschodnie rubieże Svalbardu cechują się znacznie chłodniejszym klimatem.

Uśredniając dane dla całego archipelagu naukowcy doszli do wniosku, że bilans masy regionu jest współcześnie ujemny, choć delikatnie. W okresie 2003-2008 lodowce Svalbardu traciły średnio w ciągu roku 4,3 gigatony masy, czyli tylko 12 cm ekwiwalentu wody rocznie. Oznacza to, że taka warstwa wody pokryłaby powierzchnię lokalnych lodowców po wytopieniu śniegu, lodu i oderwanych gór lodowych. To w przeliczeniu zaledwie 0,013 mm (0,5%) dostawy do światowego wzrostu poziomu morza, którego całkowite tempo wynosi obecnie ok. 3,2 mm na rok.

Uśredniony dla Svalbardu roczny ubytek masy jest stosunkowo niewielki ze względu na znaczne wyniesienie ponad poziom morza kilku dominujących mas lodowych. Mniejsze lodowce wykazują szybkie obniżanie całej swojej powierzchni, tracąc przeciętnie kilkadziesiąt cm ekwiwalentu wodnego masy w ciągu roku. Ponieważ są położone w szczególnym obszarze Arktyki, tuż przy ciepłym prądzie morskim, uznawane są za bardzo wczesny wskaźnik zmian klimatycznych i oceanicznych.

Źródła:
Moholdt Geir, Nuth Chris, Hagen Jon Ove & Kohler Jack. 2010. Recent elevation changes of Svalbard glaciers derived from ICESat laser altimetry. Remote Sensing of Environment 114 (11). doi:10.1016/j.rse.2010.06.008
Advertisements

3 responses to “Największa lodownia Europy ma nikły wpływ na globalny poziom morza

  1. Pingback: Przyspieszenie spływu lodu do oceanu zachodzi również w Europie | Glacjoblogia·

  2. Pingback: IGiG UAM bada zmiany zachodzące wysoko na lodowcach Spitsbergenu | IGiG UAM·

  3. Pingback: Serce arktycznego Spitsbergenu traci lód w rekordowym tempie | Glacjoblogia·

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s