Glacjologiczna fotografia miesiąca – 2014/06

Lodowiec Sustina (Sustina Glacier) na Alasce w 2009 roku. Fot. NASA/GSFC/METI/ERSDAC/JAROS, U.S./Japan ASTER Science Team.

Lodowiec Susitna (Susitna Glacier) na Alasce w 2009 roku. Fot. NASA/GSFC/METI/ERSDAC/JAROS, U.S./Japan ASTER Science Team.

Fotografia lodowca Susitna (Susitna Glacier) na Alasce wykonana czujnikiem ASTER z pokładu satelity Terra. Lodowiec Susitna jest okresowo niestabilny dynamicznie, a zmiany prędkości płynięcia powodują deformację wstęg moren środkowych, które w normalnych warunkach układają się zgodnie z kierunkiem płynięcia lodu.

Normalne lodowce dolinne spływają dnami dolin z typową prędkością liczoną w metrach lub setkach metrów rocznie. Istnieją jednak tajemnicze lodowce cechujące się cyklicznymi, gwałtownymi oscylacjami prędkości – tzw. lodowce szarżujące (ang. surge-type glaciers), których przykładem jest lodowiec Susitna. W trakcie szarży (faza aktywna, ang. active phase) prędkość ich ruchu wzrasta nawet 100-krotnie. Wielka ilość masy lodowej jest wtedy transportowana z górnych do dolnych sektorów lodowca, a zmianom tym towarzyszy często wielokilometrowy awans czoła.

Okres pomiędzy dwoma szarżami nazywany jest fazą uspokojenia (ang. quiescent phase), a w jej trakcie lodowiec nadbudowuje utraconą w górnej części masę – jest to tzw. strefa rezerwuarowa. Długość fazy uspokojenia jest uzależniona w głównej mierze od śnieżności lokalnego klimatu – im większa, tym szybciej uzupełniana jest ilość lodu w strefie rezerwuarowej utracona w czasie ostatniej szarży. Czas jej trwania znajduje się w przedziale od ok. 10 lat w klimatach oceanicznych aż do kilkuset lat w suchym klimacie podbiegunowym.

Lodowce szarżujące występują na świecie nierównomiernie. Można je spotkać jedynie w kilku regionach świata, takich jak m.in. Islandia, Svalbard, Alaska, Arktyka kanadyjska czy Pamir. Zjawisko szarży nie zostało do końca wyjaśnione, ale z całą pewnością wiąże się ze zmianami w podłożu lodowca (np. ze zwiększoną ilością działającej jak smar wody pomiędzy skałą, a lodem), a nie ze zmianami klimatycznymi.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s