Glacjologiczna fotografia miesiąca – 2014/11

Lodowiec Taylora (Taylor Glacier), Suche Doliny (McMurdo Dry Valleys), Antarktyda. Fot. E. Duke.

Lodowiec Taylora (Taylor Glacier), Suche Doliny (McMurdo Dry Valleys), Antarktyda. Fot. E. Duke.

Pustynie świata kojarzą się nam przede wszystkim z upałem i szuszą. Istnieją jednak pustynie mroźne, których przykładem są Suche Doliny na Antarktydzie w regionie amerykańskiej stacji McMurdo. To największy obszar częściowo wolny od lodu na kontynencie. Średnia roczna temperatura wynosi tam od -20°C w pobliżu morza do -30°C bardziej w głębi lądu, latem zaś temperatury rzadko przekraczają 0°C. Pokrywa śnieżna w tym regionie jest bardzo skąpa, ponieważ silne wiatry spływające z lądolodu Antarktydy powodują jego ciągłe wyparowywanie (sublimację).

W tym ekstremalnie suchym środowisku rozwinęły się jednak lodowce, których przykładem jest lodowiec Taylora. W związku ze skrajnie niskimi temperaturami należą one do najzimniejszych na świecie. W ich wnętrzu niemal nie ma stref, gdzie lód miałby temperaturę topnienia, za wyjątkiem najgrubszych (tysiącmetrowych) partii lodu. Na czole lodowca w ciągu lata energii wystarcza jedynie na stopienie ok. 0.5 m warstwy lodu. W górnych strefach natomiast roczna akumulacja śniegu nie przekracza 0.2 m.

Lodowiec Taylora (Taylor Glacier), Suche Doliny (McMurdo Dry Valleys), Antarktyda. Fot. M. Studinger/NASA

Lodowiec Taylora (Taylor Glacier), Suche Doliny (McMurdo Dry Valleys), Antarktyda. Fot. M. Studinger/NASA

Ruch Lodowca Taylora jest bardzo powolny i wynosi maksymalnie 15-20 m rocznie.  Na większości swojej powierzchni prędkość płynięcia lodu jest jednak znacznie niższa i nie przekracza 2 m na rok, ponieważ spód lodowca jest tam przymarznięty do podłoża.  Dodatkowo, zimny lód podlega jedynie bardzo powolnej deformacji, w odróżnieniu od bardziej plastycznego lodu w punkcie topnienia.  Warunki takie sprawiają, że lodowiec nie jest w stanie „wyorać” fragmentów swojego podłoża skalnego. Działalność rzeźbotwórcza zimnych lodowców jest dlatego ograniczona, a ich powierzchnia z reguły bardzo „czysta” i biała, tj. pozbawiona okruchów materiału skalnego.

Źródła:
Robinson 1984. Ice dynamics and thermal regime of Taylor Glacier, South Victoria Land, Antarctica. Journal of Glaciology 30, 4.
Kavanough et al. 2009. Dynamics and mass balance of Taylor Glacier, Antarctica: 1. Geometry and surface velocities. Journal of Geophysical Research, 114, F04010.
Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s