Miękkie podbrzusze Antarktydy rozpada się coraz szybciej

Lodowce zachodniej Antarktydy. Fot. M. Studinger/NASA/Operation IceBridge

Lodowce zachodniej Antarktydy. Fot. M. Studinger/NASA/Operation IceBridge

Lodowce uchodzące do Morza Amundsena, tzw. „miękkie podbrzusze” Antarktydy, tracą masę coraz szybciej. Znaczące przyspieszenie tego procesu zaskoczyło jednak naukowców z University of California – Irvine (UCI) i NASA, którzy dokonali analizy bilansu masy tego obszaru dla ponad 20 lat. Pracę opublikowano właśnie w Geophysical Research Letters.

Rejon Morza Amundsena, w tym słynny lodowiec Pine Island Glacier, to szczególnie wrażliwy obszar lądolodu i największy antarktyczny udziałowiec wzrostu globalnego poziomu morza. Zmiany klimatyczne i oceaniczne wymuszają na tych strumieniach lodowcowych wewnętrzne zmiany w dynamice sprawiając, że płyną coraz szybciej. Uchodzą do morza, gdzie odłamują się od ich unoszonych na wodzie czół potężne góry lodowe – tym intensywniej, im większa jest prędkość płynięcia. Specyficzne ukształtowanie podłoża pod lodowcami tego regionu sprawia, że już teraz weszły one w fazę nieuniknionego, samonapędzającego się rozpadu. Teraz okazało się, że przyspieszenie jego tempa uległo zwielokrotnieniu w ciągu zaledwie dwóch dekad.

Szczegółowa analiza 21-letniej serii pomiarowej oparta była aż na czterech niezależnych metodach badań bilansu masy. W pracy wykorzystano: altymetrię laserową (ICESat i IceBridge), altymetrię radarową (Envisat), grawimetrię (GRACE) i modelowanie bilansu masy (RACMO2.3). Najstarsze dane sięgają roku 1992, najnowsze zaś pochodzą z roku 2013. Zakres ciągów pomiarowych był różny, ale wspólny dla wszystkich technik był okres 2003-2009, który wykorzystano do sprawdzenia, czy metody dają podobne wyniki. Główny autor artykułu, Tyler Sutterley z UCI, powiedział: „Wcześniejsze badania sugerowały, że region ten zaczął się dramatycznie zmieniać w latach 1990. i chcieliśmy zobaczyć w jakim stopniu porównywalne ze sobą są różne techniki pomiarów. Wyjątkowa zgodność pomiędzy nimi przekonała nas, że nie mylimy się w obliczeniach”.

Lodowce Morza Amundsena traciły masę przez cały okres 1992-2013. Naukowcy obliczyli dwa wskaźniki – całkowite tempo ubytku oraz jego przyspieszenie. Przyspieszenie ubytku masy w czasie wynosiło dla lat 1992-2013 średnio 6 Gt/rok2, ale w latach 2003-2009 osiągnęło aż 16 Gt/rok2. Sprawiło to, że na początku analizowanego okresu bilans masy badanego obszaru był na poziomie ok. -20 gigaton/rok (Gt/rok, 20 miliardów ton ubytku masy rocznie), a w ostatnich latach przekroczył -150 Gt/rok. Jeżeli go uśrednić dla całego okresu 1992-2013, „miękkie podbrzusze” uszczuplało lądolód o 83 Gt rocznie. To dużo, a w kolejnych latach tempo utraty masy będzie jeszcze większe. Zdaje się to potwierdzać wcześniejsze przewidywania, jakoby zachodnia Antarktyda miała się nieuchronnie rozpaść.

Naukowcy podkreślają, że zachowanie lądolodów wnosi do długoterminowych prognoz poziomu morza bardzo dużo niepewności. Nie tak dawno temu glacjolodzy nie mieli w ogóle pojęcia, czy bilans masy Antarktydy jest dodatni czy ujemny, bo nie było możliwości, aby go zmierzyć dla tak ogromnego i ekstremalnie trudnego obszaru. Dopiero niedawny postęp technologiczny pozwolił im szczegółowo obserwować dynamiczne zmiany na Antarktydzie i Grenlandii. Te nowoczesne dane sprawiły tyle niespodzianek, że wiele rozdziałów podręczników do glacjologii trzeba było napisać od nowa. Dlatego też, nasza wiedza o największych masach lodowych świata wciąż jest dziurawa i póki co nie jesteśmy do końca w stanie przewidzieć jak zachowają się lądolody w zmieniających się warunkach środowiskowych kolejnych dekad i wieków.

Źródła:
Tyler C. Sutterley, Isabella Velicogna, Eric Rignot, Jeremie Mouginot, Thomas Flament, Michiel R. van den Broeke, Jan M. van Wessem, Carleen H. Reijmer. Mass loss of the Amundsen Sea Embayment of West Antarctica from four independent techniques. Geophysical Research Letters, 2014; DOI:10.1002/2014GL061940

http://www.sciencedaily.com/releases/2014/12/141202183313.htm
Advertisements

3 responses to “Miękkie podbrzusze Antarktydy rozpada się coraz szybciej

  1. Pingback: Glacjologiczna fotografia miesiąca – 2015/01 | Glacjoblogia·

  2. Pingback: Niestabilność lądolodu morskiego – uchylona furtka do rozpadu Antarktydy zachodniej | Glacjoblogia·

  3. Pingback: O niestabilności lądolodów morskich | Glacjoblogia·

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s