Glacjologiczna fotografia miesiąca – 2016/03

Czapa lodowa Mýrdalsjökull, Islandia, sfotografowana 20/09/2014 przez satelitę Landsat 8. Fot. NASA Earth Observatory/Landsat 8.

Czapa lodowa Mýrdalsjökull, Islandia, sfotografowana 20/09/2014 przez satelitę Landsat 8. Fot. NASA Earth Observatory/Landsat 8.

Czapy lodowe to specyficzny typ lodowca o kopulastym kształcie, pokrywający szczelnie podścielający go teren. To takie lądolody w miniaturze i podobnie jak one czapy mogą rozwijać liczne jęzory wciskające się w obniżenia i doliny – są to tzw. lodowce wyprowadzające. Czapy lodowe są charakterystyczne dla obszarów polarnych i subpolarnych i słynie z nich m.in. Islandia. Największymi czapami Islandii są Vatnajökull (8 tys. km2), Langjökull (1 tys. km2) i Hofsjökull (900 km2). Czwartą największą jest czapa lodowa Mýrdalsjökull (600 km2) przedstawiona na powyższej fotografii.

Mýrdalsjökull jest przykładem specyfiki islandzkiej kriosfery, która współwystępuje z aktywnymi wulkanami. Ich podlodowe erupcje co jakiś czas powodują katastrofalne w skutkach topnienie i związane z nim powodzie, tzw. jökulhlaup. Dodatkowo, ciemny wulkaniczny pył osadzający się na lodzie może powodować znaczącą intensyfikację topnienia na powierzchni poprzez zwiększoną absorpcję ciepła. Pył ten doskonale widać na powyższej fotografii Mýrdalsjökull z września 2014 roku. Spod południowej części czapy przebija także zarys wału krateru wulkanu Katla, który ostatni raz wybuchł w 1918 roku. Wnętrze krateru zagrzebane jest pod ponad 600 m lodu.

Zagrożeniem dla Mýrdalsjökull jest nie tylko ciepło subglacjalnego wulkanu, ale także rosnące ciepło atmosfery. Pomimo dłuższych okresów awansu czół lodowców wyprowadzających, czapa zmniejsza się systematycznie od końca Małej Epoki Lodowej pod koniec XIX w.

Recesja czapy lodowej Myrdalsjokull od końca Małej Epoki Lodowej. Źródło: http://spordakost.jorfi.is/

Recesja czapy lodowej Mýrdalsjökull od końca Małej Epoki Lodowej. Źródło: http://spordakost.jorfi.is/

Więcej:

http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=84707

http://spordakost.jorfi.is/index.shtml?lang=eng

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s